Sebep Asabiyeti Teorisi Çerçevesinde Mehmet Akif Ersoy’da Milli Mücadele ve Vatan Sosyolojisi

Her toplumun tarihi süreci içerisinde tarihe damgasını vuran

önemli şahsiyetleri olmuştur. Müslüman Türk toplumunun da

tıpkı diğer toplumlarda olduğu gibi tarihe adını kazımış, derin

ve kalıcı izler bırakmış olan nice önemli isimleri mevcuttur.

Toplum bu insanların fikirleri ve idealleri arkasında bir araya

gelmiş, çözümleyemediği durumları bu insanlar vesilesiyle

anlayabilmiştir. Milli mücadele yıllarına damga vuran Mehmet

Akif Ersoy da tarihe adını kazıyan önemli şahsiyetlerden

birisidir. Dik duruşu, sağlam iradesi ve keskin kalemiyle tanınan

Akif, mütevazı ve örnek olacak şekilde bir hayat yaşamış

şairlerimizdendir.

Toplum nezdinde “İstiklal şairi” olarak bilinen Akif, yaşadığı

dönemin şartlarını kavramış ve bu şartlar çerçevesinden tüm

gayret ve çabasını sarf etmiştir. Dini yönden “İdeal İslam

Toplumu” fikrine sahip olan Akif, döneminin molla ve şeyhlerini

topa tutmuş, İslam dininin yanlış anlatıldığı fikriyle insanları

uyandırmaya çalışmıştır. Dindar bir adam olarak bilinen Akif,

Müslümanların, İslam potası altında birleşmiş olarak yaşaması

gerektiğini savunmuş ve Müslümanlar arasında ayrım ve

ötekileştirme yapmamıştır. Akif direkt olarak İslam dininin

temellerinden olan “Sebep Asabiyeti” kavramını dillendirmemiş

olsa da aslında kendisi dolaylı yoldan bu görüşe sahiptir. Akif,

Müslümanlar için iradesi sağlam, inancı kavi, zulmü alkışlamayan

hatta boğan, haksızlığa dik duran, vatanını seven, Müslümanlığa

faydalı işler yapan bir nesil hayal etmiştir. Bu çalışmamızda Akif’i

daha iyi anlayabilmek adına hayatını ve şahsiyetini inceledikten

sonra Akif’in şiirlerinde vatan ve sebep asabiyetine değindiği

yerleri incelemeye çalışacağız.