Alevi - Bektaşi Kültüründe Dedelik, Babalık, Dedebabalık

Allah, Hz. Muhammed, Hz. Ali ve Ehl-i Beyt sevgisi çerçevesinde, içinde
bulundukları sosyal çevrelere liderlik, kanaat önderliği yapan dede, baba ve
dedebabalarla ilgili ulaşılabilir, faydalanabilir, yeterli derecede bilgi
alınabilecek derli toplu kaynak bulmak da pek mümkün değildir. Ama
bunların hem sanat dünyasına katkıları, hem sosyolojik rolleri hem de inanca
dayalı etkinlikleri açısından bilinmesi, incelenmesi gerekmektedir. Çünkü
gerek Anadolu dışı gerekse Anadolu sahası Türk edebiyatında Alevi – Bektaşi
kültürüyle yoğrulmuş pek çok şair vardır. Yine dede, baba ve dedebabaların
kahir ekseriyeti şiirle uğraşmış tasavvufi düşüncelerini, duygularını,
mesajlarını manzumelerle çevrelerine, gelecek kuşaklara aktarmayı
yeğlemişler, şairlik kudretiyle de yaşadıkları döneme damga vurmuşlardır.
Bu çalışmada Alevi - Bektaşi kültüründe dede, baba, dedebaba kimdir; dede,
baba ve dedebabalık nedir, bunların sosyal hayattaki görevleri nelerdir, belli
başlı dedeler, babalar, dedebabalar kimlerdir gibi sorulara cevaplar aranmış,
tespit edilebildiği kadarıyla şiirlerinden örnekler verilmiş, elden geldiğince
ikna edici açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır.