İş Hukukunda Şekli Özgürlük - Maddi Sözleşme Adaleti Bağlamında Dürüstlük Kuralı

Bu çalışmada, öncelikle dürüstlük kuralı ve bu ilkenin hukuki niteliği ile fonksiyonları incelenmiş, bu bağlamda sözleşme özgürlüğünün sınırlandırılmasında dürüstlük kuralının rolü değerlendirilmiştir. Dürüstlük kuralına ilişkin yapılan genel tespit ve değerlendirmelerin, iş hukukunun niteliğine uygun olarak iş hukukuna ne şekilde yansıdığına da çalışmanın ilk bölümünde yer verilmiştir.

Çalışmanın ikinci bölümünde ise iş sözleşmesinin kurulmasında ve içeriğinin belirlenmesinde dürüstlük kuralının işlevleri incelenmiş, dürüstlük kuralının maddi sözleşme adaletini sağlamaktaki rolü değerlendirilmiştir. Bu bağlamda öncelikle sözleşme özgürlüğü ve sözleşme denetiminin sınırlarının ortaya konulması ve ardından iş sözleşmelerine ilişkin olarak yeni bir sözleşme denetimi modeli geliştirilmesi amaçlanmıştır. Sözleşmelerin içerik denetiminin temeli olarak dürüstlük kuralına ilişkin genel hükmün, mümkün olduğunca somutlaştırılmasına ve denetim modelinin açıklığa kavuşturulmasına çabalanmıştır. Açık nitelikteki genel hükümlerin uygulanması için, hukukun üstünlüğünün gerekliliklerini karşılayan ve genel hukuk sistemi ile uyumlu şekilde bağdaşan bir somutlaştırma modeli geliştirilmelidir. Bu bağlamda iş hukukunda sözleşme özgürlüğü ile sözleşmenin denetimi arasındaki sınıra ilişkin olarak genel bir bakış açısı sunulmuştur. Sonuç olarak çalışmanın bu bölümünün odak noktasını, iş sözleşmelerinin içeriğinin makul sınırlar içerisinde kalıp kalmadığının dürüstlük kuralı temelinde denetimi oluşturmuştur.

Üçüncü ve son bölümde ise iş ilişkisi süresince sözleşmenin içeriğinin değiştirilmesinde ya da sözleşmenin ikale ile sona erdirilmesinde, özellikle işçinin gerçek bir iradesinin bulunmadığı durumlarda dürüstlük kuralının maddi sözleşme adaletinin sağlanmasında ne gibi fonksiyonlar üstlenebileceği tartışılmıştır. Aynı şekilde bu bölümde iş sözleşmesi sona erdikten sonra etki doğuracak sözleşmesel kayıtların dürüstlük kuralı aracılığıyla denetimine ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.

(Tanıtım Bülteninden)