Uluslararası Gelişmeler ve 2010 Stratejik Konsepti Bağlamında Nato’nun Dönüşümü

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) Ⅱ. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da güvenliği sağlamak amacıyla; Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Portekiz, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından 1949 yılında kurulmuştur. En temel özelliği caydırıcılık olan ve kolektif savunma ilkesi çerçevesinde örgütlenen NATO, Soğuk Savaş boyunca üyelerini korumayı başarmıştır. Soğuk Savaş döneminde NATO üyelerine yönelik başlıca tehdit unsuru olan Sovyetler Birliği’nin 1991 yılında dağılmasıyla beraber NATO’nun varlık sebebi sorgulanmaya başlanmıştır. NATO bu döneme yeni risk ve tehditler doğrultusunda yeni görev alanları ve yeni roller edinerek girmiştir. NATO’nun dönüşümü olarak ifade edilen bu durum devingen bir sürece karşılık gelmektedir.
NATO’nun Soğuk Savaş sonrasındaki dönüşümünü İttifak’ın zirve bildirilerinde ele alınan konu çeşitliliği ve bu yeni konu başlıkları doğrultusunda geliştirilen mekanizmalar üzerinden izlemek mümkündür. Yeni risk ve tehditler yeni strateji ve yeni araçları beraberinde getirmiştir. Bu doğrultuda NATO özellikle 2010 Stratejik Konsept belgesinde yer alan; terörizm, kitle imha silahları, enerji güvenliği, siber güvenlik ve çevre sorunları konu başlıklarıyla, 2010’dan tarihten itibaren giderek küresel çapta hareket eder hale gelmiştir.
Bu çalışmanın amacı, NATO’nun bu dönüşüm sürecinin uluslararası gelişmeler ve 2010 Stratejik Konsept belgesi çerçevesinde ele alınarak incelenmesidir. Çalışmada, uluslararası ilişkilerde değişen güvenlik anlayışı NATO özelinde incelenmeye çalışılacaktır. NATO’nun Soğuk Savaş sonrasındaki bu dönüşüm süreci ile Soğuk Savaş dönemindeki ortak savunma örgütü kimliğinden sıyrılıp küresel çapta görev yapan ortak güvenlik örgütüne dönüşmüş olduğu değerlendirilebilir.