İngiliz Arşiv Belgelerinde Osmanlı -Karadağ İlişkileri (1857-1859)

İngiliz Arşiv Belgelerinde Osmanlı–Karadağ İlişkileri (1857–1859) adlı bu çalışma,

İngiltere Arşivlerinde muhafaza edilen FO 421-11 Correspondence Relative

to Montenegro January1857– January 1859 başlıklı arşiv kayıtlarına dayanmaktadır.

Daha önce hazırlamış olduğum “Karadağ’ın Osmanlı Egemenliğine Karşı

Mücadelesi (1830–1878)” başlıklı doktora tezinde ve bu tezden hareketle kaleme aldığım

“Yakınçağda Osmanlı–Karadağ İlişkileri (1830–1878)” adlı kitabım ile kaynakçada

sunmuş olduğum yayınlarda söz konusu arşiv kayıtlarının bir kısmından

istifade etmiştim. Ancak gerek konunun genişliği gerekse hacim sınırlılığı nedeniyle

belgelerin tamamını kullanmak mümkün olmamıştı. Oysa Karadağ’ın bağımsızlığa

doğru gidişini ve uluslararası diplomaside işgal ettiği yeri göstermesi bakımından bu

döneme ait belgelerin Türkçeye çevrilmemesi, olayların bütünsel bir şekilde değerlendirilmesi

önünde önemli bir eksiklik teşkil etmekteydi. İşte bu boşluğu gidermek

amacıyla FO 421-11 Correspondence Relative to Montenegro January1857-January1859

serisine ait belgeler, aslına uygun olarak Dr. Öğr. Üyesi Hakan Kaya ile

birlikte Türkçeye kazandırılmıştır.

Söz konusu arşiv kayıtları, Osmanlı Devleti ile Karadağ Prensliği arasındaki

siyasî, askerî ve diplomatik gelişmeleri yansıtan, İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nın

diplomatik temsilcilikleri arasındaki 533 resmî yazışmadan oluşmaktadır. Ancak

eserin hacmini makul seviyede tutmak ve tekrarları önlemek amacıyla, farklı temsilciliklere

gönderilen fakat içerik bakımından tamamen aynı olan belgeler çıkarılmış,

böylece toplam belge sayısı 469’a düşürülmüştür.

Belgeler titiz bir transkripsiyon ve çeviri sürecinden geçirilmiş ve akademik çeviri

yöntemiyle Türkçeye kazandırılmıştır. Ayrıca her bir belgenin ana fikri ve adı

geçen sivil ve asker şahıslara dair bilgiler eklenerek, araştırmacıların arşiv belgelerini

daha kolay anlamaları hedeflenmiştir.