İdari Usulde Dinlenilme Hakkı

İdari usul; idarelerin karar alma süreçlerinde keyfi hareket etmesini önleyen, hukuka bağlı idarenin gereği olarak önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde idari faaliyetlerin sunulmasını öngören bir disiplindir. Yargı organlarının yargılama esnasında uymak zorunda olduğu usul kuralları bütün hukuk sistemlerinde ciddi biçimde ele alınmakta, evrensel yargılama ilkeleri de bu hususta rehberlik etmektedir. İdare tarafından gerçekleştirilen faaliyetler her ne kadar yargılama faaliyeti değilse de; muhatapları üzerinde önemli hukuki sonuçlar doğurma ve onları ciddi şekilde etkileme potansiyeline sahiptir. O nedenle, idarelerin karar alma süreçlerinde hangi usul kurallarına uyması gerektiği konusu son derece önemlidir.

İdari usul ilkeleri arasında önemli bir yere sahip bulunan dinlenilme hakkının tanınması Türk hukukunda mevzuatta açıkça benimsenmediği gibi, akademik çalışmalara da yeterli düzeyde konu olmamıştır. İdari usule ilişkin kısa değerlendirmeler ihtiva eden çalışmalarda, dinlenilme hakkına genellikle, “bir yaptırımla sonuçlanacak işlemlerde savunma hakkının tanınması” gibi bir anlam atfedildiği görülür. Dinlenilme hakkının bu kadar dar bir anlam ihtiva edecek şekilde tanımlanmaması gerektiğinden hareketle hazırlanan bu çalışmada, hakkın idari usuldeki yeri ve niteliği üzerine değerlendirmelerde bulunulmaktadır.