Ütopik Hikâyeler

Meşrutiyet döneminin önemli aydınlarından Ethem Nejat,
bugüne kadar hep siyasetçi ve eğitimci kimlikleriyle
tanınmaktadır. Türkiye’de sol siyasetin kurucu isimlerinden
olmasının da etkisiyle, kendisiyle ilgili kaleme alınan kitaplar,
makaleler onun hep bu yönlerini öne çıkarmıştır. Gelgelelim
1910’lu yıllarda yazdığı hikâyeleri göz önünde
bulundurulduğunda, onun edebiyatta da “devrimci” bir kimliğe
sahip olduğunu söylemek mümkün. Ütopik Hikâyeler başlığını
verdiğimiz bu kitapta, sınırlı sayıda kalan ve Milli Edebiyat
hareketinin estetiği çerçevesinde değerlendirilmesi gereken
hikâyelerden en hacimlilerini, “Çiftlik Müdürü” ile “Yiğit
Türkler”i bir arada sunuyoruz. 1913’te ayrı ayrı kitaplaşan söz
konusu iki hikâye de birer “milli ütopya” örneğidir; tıpkı Halide
Edib’in Yeni Turan’ı, Ziya Gökalp’ın Kızılelma’sı gibi...
“Çiftliğimiz mektebinde çocuklar gayet milliyetperver
yetişiyorlar. Onlar gayet kavi ve mefkûreci Türk yavrularıdır.
Sonra hepsi çalışmayı sever, hepsi bilcümle mesleklerin şahı
ziraatı tanır. Mektebimizin bütün çocukları şöyle düşünürler:
‘Hayat vatan içindir. İnsanlar vatana hizmet ve fedakârlık
eylemek için dünyaya gelmişlerdir, başka bir şey için değil...’”