^{Türk ve Alman Hukukunda}İdari Davaların Konusuz Kalması

Bir idari dava devam ederken uyuşmazlığın konusu ortadan kalkarsa mahkeme ne yapmalı, yargılama giderlerini kim yüklenmeli? Türk idari yargılama hukuku bu soruya bütünlüklü bir cevap sunmamaktadır; İYUK’ta düzenlenmeyen davanın konusuz kalması, uygulamada çoğunlukla HMK m. 331/1'in kıyasen uygulanmasıyla ve mahkemelerin re’sen verdiği “karar verilmesine yer olmadığı” kararlarıyla çözülmektedir.

Bu eser, davanın konusuz kalması meselesini Türk hukukunda bu denli etraflı ele alan ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Çalışma, Alman idari yargılama sistemini genel hatlarıyla tanıtmakla kalmayıp konuyu Alman hukukunda “sona erme” (Erledigung) kurumu çerçevesinde oluşan öğreti ve içtihat birikimiyle karşılaştırmalı biçimde incelemektedir. Dava konusu teorilerinden tarafların uyuşan ve tek taraflı beyanlarına, tespitin sürdürülmesi davasından kesin hüküm etkisine ve yargılama giderlerine uzanan bu çerçevede, Alman hukukundaki çözümler Türk hukukunun tasarruf ve re’sen araştırma ilkelerine, dava açma sürelerine ve İYUK’un sınırlı yollama sistemine uyarlanarak değerlendirilmektedir. Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve idare mahkemesi kararlarının incelenmesiyle desteklenen eser, uygulamanın mevcut yaklaşımının ötesine geçen yeni bir bakış açısına duyulan gereksinimi ortaya koymakta ve Türk hukukuna yönelik somut önerilerle sona ermektedir. Uygulayıcılar, akademisyenler ve idari yargılama hukukuna ilgi duyan herkes için hem kuramsal hem pratik bir başvuru kaynağıdır.