Müzikte Bilimsel Araştırma Yöntemleri

“Akademisyenler hiç büyümeyen öğrencilerdir”

 H. Rosovsky

Müzik hem sanat hem bilim dalı olarak üzerinde araştırmalar yapılan bir

alandır. Müziğin disiplinlerarası oluşu düşünüldüğünde, bir başka deyişle, matematik, tıp, din, fizik, kimya, psikoloji, sosyoloji, sosyal psikoloji ve daha birçok bilim

dalı ile olan yakın ilişkileri göz önüne alındığında sonsuz denecek bir araştırma alanı

ilgililerin karşısına çıkar.

Bununla birlikte, eğitimci ve öğrenciler için en önemli sorunlardan biri hiç

kuşkusuz müzik bilimine yönelik bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini bir bütün

olarak ele alan kaynak eksikliğinin olmasıdır. Geçmişten günümüze müzik alanında

yürütülen yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik tezleri incelendiğinde farklı

enstitüler bünyesinde yürütüldüğü görülür. Son yıllarda enstitüler birleştirilmiş ve

Lisansüstü Eğitim Enstitüleri bünyesinde süreç devam ettirilmeye başlamıştır. Her

bilim alanının kendine özgü araştırma yöntem ve teknikleri vardır ve maalesef sanat

ve müzik alanına pek de uygun olmayan bazı yöntem ve teknikler alana uyarlanmak

zorunda kalınmıştır.

Bir başka husus ise “Müzikte Bilimsel Araştırma Yöntemleri” dersini çoğu

kurumda müzik eğitimcileri bazı kurumlarda diğer bilim dallarından eğitimcilerin

yürütmeleridir ve bu dersler açısından gerek müzik dışından gerekse müzik alanından araştırmacıların kullanabilecekleri kaynaklara ihtiyaç duyulduğu gözlenmektedir.

Müzik alanında çalışan araştırmacılar kendi tecrübe ve deneyimlerine göre,

eğitim, araştırma, icra, besteleme, sahneleme gibi interdisipliner alanlarda ve sosyoloji, tıp, psikoloji, din, edebiyat, matematik, fizik gibi multidisipliner alanlarda bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini uyarlayabilmeye yönelik zorluklar yaşamaktadır.

Bir başka sorun ise lisansüstü eğitim verilen kurumlarımızdaki öğrenci pro-

filinin homojen olmamasıdır. Örneğin bir yüksek lisans sınıfında Türk Halk Müziği,

Türk Sanat Müziği, Batı Müziği, Müzikoloji, Müzik Öğretmenliği ve Sahne Sanatları

Bölümlerinden öğrenciler eğitim alabilmektedirler. Bir öğrenci tarihsel müzikoloji

çalışmak isterken diğeri deneysel bir çalışma yapmak isteyebilmektedir. Bir öğrenci alan araştırması yapmak isterken bir diğeri örnek olay-durum çalışması yapmak

isteyebilmektedir. Dolayısı ile hemen her alana katkı sağlayacak bir kitabın ihtiyacı

olduğu düşüncesi ile bu çalışma gerçekleştirilmiştir.

Bu çalışma, daha çok derleme niteliğinde ve var olan bilgileri uyarlama

amacındadır. Örneğin kitapta bazı kaynaklara olan atıfların sık ve daha fazla olması

durumu, bilerek ve isteyerek yapılmıştır. Bu noktada çalışmalarından yararlandığımız

ve çok sayıda atıf yaptığımız, tüm bilim insanlarına teşekkürü bir borç biliriz.

Belli bir birikim ve tecrübemiz olduğu kesin ama, düşüncemiz odur ki “müzikte” hemen her alanın uzmanlaşmasına katkı sağlayacak ayrı ayrı kitapların yapılması çok daha uygun olacaktır.

Bu çalışma isteriz ki (daha) yeni ve (daha) özgün çalışmalara kaynaklık etsin.

Müzik bilimine yönelik çalışmaların önünü aydınlatsın.

Araştırmacılara ve özellikle bu dersi yürüten eğitimcilere kolaylık sağlasın.

Emel Funda TÜRKMEN